نقش اپتومتریست‌ ها در پیشگیری از نابینایی در ایران

بینایی یکی از حواس اصلی و حیاتی انسان است که تأثیری بنیادین بر کیفیت زندگی، استقلال فردی، توانایی یادگیری، اشتغال و مشارکت اجتماعی افراد دارد. تخمین زده می‌ شود که بیش از ۸۰ درصد از اطلاعات محیطی که ما دریافت می‌ کنیم، از طریق بینایی به دست می‌ آید. اختلالات بینایی و نابینایی نه تنها باعث محدودیت‌ های جسمی می‌ شوند، بلکه اثرات عمیقی بر سلامت روان، سطح تحصیلات و اقتصادی فرد و جامعه دارند. از دست دادن بینایی، حتی به صورت نسبی (کم‌ بینایی)، می‌ تواند منجر به انزوای اجتماعی، کاهش فرصت‌ های شغلی و افزایش وابستگی به دیگران شود. توانایی دیدن به افراد اجازه می‌ دهد تا با محیط خود تعامل داشته باشند، مهارت‌ های حرکتی ظریف را بیاموزند و به طور مستقل زندگی کنند. در کودکان، اختلالات بینایی مانع از یادگیری مؤثر و رشد شناختی می‌ شود، در حالی که در بزرگسالان، خطر حوادث و سقوط را افزایش می‌ دهد و می‌ تواند منجر به افسردگی شود.

آمار و شیوع نابینایی و کم‌ بینایی

طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO)، تخمین زده می‌ شود که بیش از ۱.۱ میلیارد نفر در سراسر جهان با نوعی اختلال بینایی (از عیوب انکساری اصلاح‌ نشده تا نابینایی کامل) مواجه هستند. بخش قابل توجهی از این موارد قابل پیشگیری یا درمان هستند. در سطح جهانی، شایع‌ ترین علل نابینایی قابل پیشگیری شامل آب مروارید (کاتاراکت)، گلوکوم، رتینوپاتی دیابتی و دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) است. در ایران، اگرچه آمار دقیق و به‌ روز ملی در مورد شیوع نابینایی به صورت مداوم در دسترس نیست، اما بر اساس مطالعات پراکنده و برآوردهای محققان، اپیدمیولوژی نابینایی در ایران شباهت‌ هایی با سایر کشورهای در حال توسعه دارد. بیماری‌ های غیرواگیر (NCDs) مانند دیابت و فشار خون بالا که منجر به عوارض چشمی می‌ شوند، رو به افزایش هستند. شیوع بالای دیابت در ایران، خطر رتینوپاتی دیابتی را به عنوان یکی از علل اصلی نابینایی قابل پیشگیری افزایش داده است. علاوه بر این، عیوب انکساری اصلاح‌ نشده، به ویژه در کودکان، همچنان یک چالش بزرگ محسوب می‌ شود.

اهمیت پیشگیری از نابینایی

پیشگیری از نابینایی نه تنها یک ضرورت انسانی است، بلکه یک سرمایه‌ گذاری اقتصادی محسوب می‌ شود. مداخله زودهنگام می‌ تواند از پیشرفت بیماری‌ های چشمی جلوگیری کرده یا سرعت آن را کاهش دهد، و از نیاز به مداخلات پرهزینه در مراحل پیشرفته جلوگیری کند. نقش حیاتی در این زمینه بر عهده متخصصان بهداشت بینایی، به ویژه اپتومتریست‌ ها، است که اغلب اولین نقطه تماس بیماران با سیستم مراقبت‌ های بینایی هستند.

معرفی حرفه اپتومتری

اپتومتری (Optometry) علمی است که به بررسی ساختار و عملکرد سیستم بینایی، تشخیص و مدیریت اختلالات بینایی غیرجراحی، و توانبخشی بینایی می‌ پردازد. اپتومتریست‌ ها متخصصان مراقبت‌ های اولیه بینایی هستند.

تعریف اپتومتری و تخصص‌ های مرتبط

• اپتومتریست‌ ها پس از گذراندن دوره‌ های تخصصی دانشگاهی (معمولاً در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد یا دکتری حرفه‌ ای)، مجوز فعالیت در حوزه مراقبت‌ های بینایی اولیه را دریافت می‌ کنند. تخصص‌ های کلیدی در اپتومتری شامل:
• اپتومتری بالینی (Clinical Optometry): تمرکز بر معاینه، تشخیص و تجویز وسایل اصلاحی.
• اپتومتری کودکان (Pediatric Optometry): تشخیص و مدیریت مشکلات بینایی در کودکان، از جمله آمبلیوپی و استرابیسم.
• توانبخشی بینایی (Low Vision Rehabilitation): کمک به افراد دارای کم‌ بینایی برای استفاده حداکثری از توانایی بینایی باقی‌ مانده.
• اپتومتری ورزشی (Sports Vision): بهبود عملکرد بینایی در فعالیت‌ های ورزشی.
• بینایی درمانی (Vision Therapy): انجام تمرینات درمانی برای بهبود عملکرد سیستم بینایی دوچشمی.
•  

دامنه فعالیت‌ های اپتومتریست‌ ها

دامنه فعالیت اپتومتریست‌ ها گسترده است و شامل موارد زیر می‌ شود:

• معاینه و ارزیابی بینایی: انجام آزمون‌ های جامع بینایی، ارزیابی وضعیت انکساری چشم، و اندازه‌ گیری حدت بینایی.
• تشخیص و مدیریت عیوب انکساری: تجویز عینک و لنزهای تماسی برای اصلاح نزدیک‌ بینی (Myopia)، دوربینی (Hyperopia) و آستیگماتیسم (Astigmatism).
• غربالگری بیماری‌ های چشمی: تشخیص علائم اولیه گلوکوم، کاتاراکت، دژنراسیون ماکولا و رتینوپاتی دیابتی از طریق معاینات فوندوسکوپی و اندازه‌گیری فشار داخل چشم.
• ارزیابی و مدیریت سیستم بینایی دوچشمی: تشخیص و درمان مشکلات مربوط به هم‌ گرایی، هم‌ ترازی چشم‌ ها و مشکلات دید دوچشمی.
• تجویز و فیتینگ وسایل کمک‌ بینایی: ارائه راهکارهای کمکی برای افراد کم‌ بینا.

تفاوت با چشم‌ پزشکی (Ophthalmology)

درک تفاوت بین اپتومتریست و چشم‌ پزشک (Ophthalmologist) در سیستم بهداشت و درمان ضروری است:

• چشم‌ پزشک (پزشک): پزشک متخصص است که دوره‌ های پزشکی (MD/DO) را گذرانده و علاوه بر معاینه و تجویز عینک، مجاز به تشخیص، درمان دارویی، و انجام اعمال جراحی چشمی است.
• اپتومتریست (Doctor of Optometry - OD): متخصص مراقبت‌ های اولیه بینایی است که بر تشخیص و مدیریت اختلالات بینایی غیرجراحی تمرکز دارد. در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، دامنه اختیارات اپتومتریست‌ ها در زمینه تجویز داروهای خاص و انجام برخی مداخلات تشخیصی پیشرفته‌ تر ممکن است با چشم‌ پزشکان متفاوت باشد، اما در زمینه تشخیص اولیه و تجویز وسایل اصلاحی، نقش محوری دارند.

نقش اپتومتریست‌ ها در تشخیص زودهنگام و غربالگری

تشخیص زودهنگام کلید موفقیت در پیشگیری از نابینایی است. اپتومتریست‌ ها به دلیل دسترسی آسان و آموزش تخصصی در زمینه ارزیابی‌ های بینایی، خط مقدم غربالگری و تشخیص در سیستم بهداشتی هستند.

معاینات جامع چشم و تشخیص عیوب انکساری

عیوب انکساری، شایع‌ ترین اختلالات بینایی هستند و در صورت عدم اصلاح، می‌ توانند به صورت ثانویه منجر به مشکلات جدی‌ تر شوند. اپتومتریست‌ ها با استفاده از ابزارهایی مانند رتینوسکوپ، فوروپتر، و اتورفرکتومتر، عیوب انکساری را به دقت تشخیص داده و نسخه‌ های لازم برای عینک یا لنزهای تماسی را تجویز می‌ کنند. اصلاح به موقع این عیوب، به ویژه در سنین رشد، از بروز مشکلات پیچیده‌ تر جلوگیری می‌ کند. به عنوان مثال، عدم اصلاح آستیگماتیسم یا هایپروپی در کودکان می‌ تواند منجر به آمبلیوپی شود.

تشخیص زودهنگام بیماری‌ های شایع چشمی

اپتومتریست‌ ها مجهز به ابزارهایی مانند لامپ شکافی (Slit Lamp) و افتالموسکوپ غیرمستقیم (Indirect Ophthalmoscope) هستند که امکان مشاهده دقیق ساختارهای جلویی و خلفی چشم را فراهم می‌ کنند. این امر در تشخیص زودهنگام بیماری‌ های مزمن که در مراحل اولیه بدون علامت هستند، حیاتی است:

• گلوکوم (آب سیاه): گلوکوم، که با تخریب عصب بینایی ناشی از افزایش فشار داخل چشم (IOP) مشخص می‌ شود، اغلب در مراحل اولیه علائمی ندارد. اپتومتریست‌ ها با اندازه‌گیری فشار داخل چشم (پرتنسیونومتری) و ارزیابی میدان بینایی (Perimetry) و ظاهر عصب بینایی (Optic Nerve Head Evaluation)، می‌ توانند بیماران در معرض خطر را شناسایی و برای پیگیری و درمان دارویی یا جراحی به چشم‌ پزشک ارجاع دهند.
• کاتاراکت (آب مروارید): کاتاراکت با کدر شدن عدسی چشم رخ می‌ دهد. اپتومتریست‌ ها می‌ توانند کدر شدن عدسی را در معاینات روتین تشخیص داده و بیمار را برای جراحی پیشرفته به چشم‌ پزشک ارجاع دهند.
• رتینوپاتی دیابتی (DR): یکی از علل اصلی نابینایی در سنین کار است. غربالگری منظم چشم در بیماران دیابتی (به ویژه معاینات فوندوسکوپی) توسط اپتومتریست‌ ها، تشخیص تغییرات عروقی شبکیه را در مراحل اولیه امکان‌ پذیر می‌ سازد و امکان مداخله به موقع (مانند لیزر درمانی یا تزریق‌ های ضد VEGF) را فراهم می‌ کند.
• دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD): اپتومتریست‌ ها با بررسی شبکیه مرکزی (ماکولا) در طول معاینات روتین، می‌ توانند علائم اولیه AMD (مانند دروزن‌ ها) را شناسایی کنند.
•  

غربالگری بینایی در کودکان و پیشگیری از آمبلیوپی

آمبلیوپی (تنبلی چشم) یک وضعیت جدی است که در آن یکی از چشم‌ ها به دلیل عدم دریافت تصویر واضح در دوران کودکی، توانایی بینایی کامل را از دست می‌ دهد. تشخیص این وضعیت قبل از سن ۷ تا ۸ سالگی حیاتی است، زیرا درمان پس از این سنین دشوار یا غیرممکن می‌ شود. اپتومتریست‌ ها نقش کلیدی در غربالگری بینایی کودکان دارند و با استفاده از تست‌ های استاندارد شده، عیوب انکساری، استرابیسم (انحراف چشم) و سایر عوامل ایجاد کننده آمبلیوپی را شناسایی می‌ کنند.

نقش در برنامه‌ های بهداشتی ملی برای غربالگری

در ایران، اپتومتریست‌ ها می‌ توانند محور اصلی اجرای برنامه‌ های غربالگری در مدارس، مراکز بهداشتی و مراکز جامع سلامت باشند. با آموزش و تجهیز این نیروها، می‌ توان یک شبکه کارآمد برای شناسایی زودهنگام مشکلات بینایی در سراسر کشور ایجاد کرد و از تحمیل هزینه‌ های سنگین در آینده جلوگیری نمود.

نقش در مدیریت و درمان

پس از تشخیص، اپتومتریست‌ ها در مدیریت و اصلاح مشکلات بینایی نقش درمانی مهمی ایفا می‌ کنند که بخش بزرگی از پیشگیری از نابینایی را شامل می‌ شود.

تجویز و فیتینگ عینک و لنزهای تماسی

اصلاح دقیق عیوب انکساری مهم‌ ترین اقدام درمانی غیرتهاجمی است. فیتینگ صحیح عینک و لنزهای تماسی، نه تنها وضوح بینایی را بهبود می‌ بخشد، بلکه از خستگی چشم (Asthenopia) و سردرد جلوگیری می‌ کند. در کودکان، تجویز به موقع عینک برای اصلاح هایپروپی و آستیگماتیسم، به طور مستقیم از بروز آمبلیوپی جلوگیری می‌ کند.

تجویز و فیتینگ لنزهای ویژه

با توجه به پیشرفت‌ های نوین در اپتومتری، اپتومتریست‌ ها در تجویز و فیتینگ لنزهای تماسی تخصصی نیز فعال هستند:

• لنزهای تماسی سخت نفوذپذیر به گاز (RGP): برای اصلاح آستیگماتیسم‌ های نامنظم، کراتوکونوس (قوز قرنیه) و پس از جراحی‌ های انکساری. فیتینگ دقیق این لنزها، بینایی را در این شرایط پیچیده بهبود می‌ بخشد.
• لنزهای اسکلرال: این لنزها که سطح بزرگی از قرنیه و بخش‌ هایی از صلبیه را پوشش می‌ دهند، راهکاری مؤثر برای افرادی با خشکی شدید چشم، کراتوکونوس پیشرفته یا مشکلات پیچیده بینایی پس از پیوند قرنیه هستند. فیتینگ موفق این لنزها می‌ تواند به طور چشمگیری کیفیت بینایی و راحتی بیمار را بهبود بخشد.

درمان‌ های غیرجراحی و بینایی درمانی (Vision Therapy)

• در مواردی که اختلالات بینایی ناشی از عدم هماهنگی سیستم بینایی دوچشمی باشد، اپتومتریست‌ ها با انجام تمرینات درمانی تخصصی (ارتوپتیک)، به بهبود عملکرد چشم‌ ها کمک می‌ کنند.
• درمان استرابیسم (انحراف چشم): در برخی موارد انحراف چشمی خفیف تا متوسط، اپتومتریست‌ ها با استفاده از منشورها، تمرینات هم‌ گرایی و تمرینات بینایی درمانی، می‌ توانند عملکرد دوچشمی را بهبود بخشند و از دوبینی جلوگیری کنند.
• درمان آمبلیوپی: اگرچه درمان آمبلیوپی در مراحل اولیه اغلب شامل مسدود کردن چشم قوی‌ تر (Patching) است، اپتومتریست‌ ها نقش حیاتی در نظارت بر روند بهبودی و انجام تمرینات تکمیلی برای بازگرداندن دید در چشم تنبل دارند.
•  

پیگیری و ارجاع تخصصی

یکی از مهم‌ ترین وظایف اپتومتریست‌ ها در پیشگیری از نابینایی، توانایی تشخیص زمان نیاز به مداخله تخصصی‌ تر است. در صورت مشاهده علائم پیشرفته‌ تر بیماری‌ هایی مانند گلوکوم پیشرفته، کاتاراکت‌ های شدید یا نیاز به جراحی‌ های انکساری پیچیده، اپتومتریست با ارائه گزارش جامع به چشم‌ پزشک، اطمینان حاصل می‌ کند که بیمار در زمان مناسب به متخصص ارجاع داده می‌ شود. این ارجاع به‌ موقع می‌تواند از عوارض غیرقابل بازگشت جلوگیری کند.

نقش در توانبخشی بینایی و کمک به افراد کم‌ بینا

توانبخشی بینایی (Low Vision Rehabilitation) بخشی حیاتی از مراقبت‌ های بینایی برای افرادی است که با وجود اصلاح عیوب انکساری، همچنان دارای کاهش بینایی هستند که بر زندگی روزمره آن‌ ها تأثیر می‌ گذارد.

ارزیابی و تجویز وسایل کمک‌ بینایی

• اپتومتریست‌ های متخصص در توانبخشی بینایی، با ارزیابی دقیق نیازهای فردی بیمار (مانند توانایی مطالعه، حرکت در محیط، کار با رایانه)، بهترین وسایل کمکی را تجویز می‌ کنند. این وسایل شامل:
• وسایل کمک‌ بینایی نوری (Optical Aids): شامل عینک‌ های پرقدرت، ذره‌ بین‌ های دستی یا رومیزی، و تلسکوپ‌ های چشمی یا دوچشمی که برای دید دور یا نزدیک استفاده می‌ شوند. اپتومتریست با محاسبه بزرگنمایی مورد نیاز و تجویز لنز مناسب، کمک می‌ کند تا فرد از توانایی بینایی باقی‌ مانده خود به بهترین نحو استفاده کند.
• وسایل کمک‌ بینایی غیرنوری (Non-Optical Aids): شامل تنظیمات محیطی، افزایش نورپردازی، و کنتراست بالا.
• وسایل کمک‌ بینایی الکترونیکی (Electronic Aids): شامل دستگاه‌ های بزرگ‌ نمایی دیجیتال (CCTV)، نرم‌ افزارهای صفحه خوان و بزرگ‌ نمای صفحه نمایش رایانه.

آموزش و مشاوره

تجویز وسایل کمک‌ بینایی تنها نیمی از فرآیند است. اپتومتریست‌ ها باید نحوه استفاده صحیح از این وسایل را به فرد آموزش دهند. این آموزش شامل تمرینات تطابق با ابزارهای جدید و همچنین مشاوره در مورد نحوه مدیریت فعالیت‌ های روزمره مانند خواندن، نوشتن و استفاده از حمل و نقل عمومی است. این امر استقلال فردی را به شدت افزایش داده و وابستگی به مراقبان را کاهش می‌ دهد، که در نتیجه مانع از انزوای اجتماعی و افسردگی مرتبط با کم‌ بینایی می‌ شود.

نقش در بهداشت عمومی و افزایش آگاهی جامعه

پیشگیری از نابینایی نیازمند یک رویکرد جامعه‌ محور است. اپتومتریست‌ ها به عنوان متخصصان سلامت اولیه، نقش مهمی در آموزش و ارتقاء بهداشت چشم عمومی دارند.

آموزش بهداشت چشم به عموم مردم

بسیاری از مردم از اهمیت معاینات منظم چشم غافلند و تنها زمانی به چشم‌ پزشک یا اپتومتریست مراجعه می‌ کنند که علائم واضحی از اختلال بینایی را تجربه کنند. اپتومتریست‌ ها با برگزاری کارگاه‌ ها، سخنرانی‌ ها و استفاده از رسانه‌ های جمعی، می‌ توانند:

• اهمیت تشخیص زودهنگام بیماری‌ هایی مانند آب سیاه و دیابت را برجسته سازند.
• آموزش‌ هایی در مورد عادات صحیح مطالعه و کار با نمایشگرها ارائه دهند (به ویژه برای کاهش خستگی چشم دیجیتال).

تأکید بر معاینات دوره‌ ای چشم

تأکید بر معاینات روتین سالانه یا دوساله، به ویژه برای گروه‌ های آسیب‌ پذیر (کودکان، سالمندان، دیابتی‌ ها و افراد دارای سابقه خانوادگی)، یک اصل اساسی در پیشگیری از نابینایی است. اپتومتریست‌ ها باید سیاست‌ گذار و مروج این معاینات منظم باشند.

توصیه‌ هایی برای حفاظت از چشم در برابر عوامل محیطی و شغلی

حفاظت از چشم در برابر آسیب‌ های فیزیکی و محیطی یک جنبه مهم پیشگیری است. اپتومتریست‌ ها در محیط‌ های کاری، توصیه‌ هایی در مورد استفاده از عینک‌ های ایمنی مناسب (مانند پلی‌ کربنات)، محافظت در برابر اشعه UV خورشید و مدیریت نور محیطی ارائه می‌ دهند. در محیط کار، جایی که خطرات شغلی وجود دارد، اپتومتریست می‌ تواند با ارزیابی ریسک و تجویز تجهیزات حفاظتی، از حوادث منجر به نابینایی جلوگیری کند.

مشارکت در کمپین‌ های آگاهی‌ بخش

اپتومتریست‌ ها می‌ توانند با همکاری وزارت بهداشت و سازمان‌ های مرتبط، در کمپین‌ های ملی مانند "هفته سلامت چشم" فعالانه شرکت کرده و خدمات غربالگری رایگان یا با تعرفه پایین را در مناطق مختلف ارائه دهند.

چالش‌ ها و فرصت‌ ها در ایران

حضور و نقش اپتومتریست‌ ها در ایران پتانسیل بالایی برای کاهش بار نابینایی دارد، اما چالش‌ هایی نیز در این مسیر وجود دارد.

چالش‌ ها

• نابرابری در دسترسی به خدمات: توزیع نامتوازن اپتومتریست‌ ها در کشور یک چالش بزرگ است. در حالی که شهرهای بزرگ دارای تراکم مناسبی از این متخصصان هستند، مناطق روستایی و محروم از کمبود نیروی متخصص رنج می‌ برند. این امر منجر به تأخیر در تشخیص و درمان بیماری‌ های چشمی می‌ شود.
• عدم پوشش بیمه‌ ای کافی: در بسیاری از موارد، هزینه‌ های مربوط به معاینات جامع چشمی، غربالگری‌ های پیشرفته و وسایل کمک‌ بینایی به طور کامل تحت پوشش بیمه‌ ها نیستند، که این امر مانعی برای دسترسی اقشار کم‌ درآمد به مراقبت‌ های پیشگیرانه است.
• محدودیت در حوزه عمل: اگرچه اپتومتریست‌ ها متخصصان مراقبت‌ های اولیه هستند، اما در برخی جنبه‌ ها، مانند تجویز طیف وسیعی از داروهای چشمی یا انجام برخی مداخلات تشخیصی پیشرفته، ممکن است با محدودیت‌ های قانونی یا ساختاری مواجه باشند که نیازمند بازنگری است.
• کمبود تجهیزات پیشرفته در مراکز عمومی: در مراکز بهداشتی و درمانی دولتی، کمبود تجهیزات مدرن مانند دستگاه‌ های OCT (توموگرافی همدیدی نوری) یا پری‌ مترهای پیشرفته، توانایی اپتومتریست‌ ها در تشخیص زودهنگام بیماری‌ های پیچیده را محدود می‌ کند.

فرصت‌ ها

• پتانسیل نیروی جوان: نیروی جوان و تحصیل‌ کرده اپتومتری در ایران پتانسیل بالایی برای ارائه خدمات دارد. با برنامه‌ ریزی صحیح، می‌ توان از این نیرو در طرح‌ های غربالگری ملی بهره برد.
• توسعه فناوری و تله‌ مدیسین: استفاده از فناوری‌ های نوین، مانند استفاده از تصاویر فوندوس که توسط اپتومتریست‌ ها ثبت شده و به صورت تله‌ مدیسین توسط رتینولوژیست‌ ها تفسیر شوند، می‌ تواند در مناطق محروم بسیار مؤثر باشد.
• ادغام در سیستم بهداشت اولیه: ادغام کامل اپتومتریست‌ ها در سیستم مراقبت‌ های بهداشتی اولیه (شبکه بهداشت و درمان)، به ویژه در مراکز جامع سلامت، می‌ تواند دسترسی به معاینات منظم را برای جمعیت بیشتری فراهم کند و بار کاری چشم‌ پزشکان را کاهش دهد.

نتیجه‌ گیری و پیشنهادات

اپتومتریست‌ ها به عنوان متخصصان مراقبت‌ های اولیه بینایی، نقشی حیاتی و بی‌ بدیل در زنجیره پیشگیری از نابینایی در ایران ایفا می‌ کنند. از غربالگری زودهنگام عیوب انکساری در کودکان و تشخیص علائم اولیه گلوکوم و رتینوپاتی دیابتی در بزرگسالان گرفته تا مدیریت کم‌ بینایی، عملکرد آن‌ ها مستقیماً بر کاهش آمار نابینایی قابل پیشگیری تأثیرگذار است. برای به حداکثر رساندن این پتانسیل و دستیابی به اهداف کاهش بار نابینایی در کشور، اقدامات زیر پیشنهاد می‌ شود:

• توسعه زیرساخت‌ های غربالگری: سرمایه‌ گذاری بر تجهیز اپتومتریست‌ ها در مراکز بهداشتی و مدارس به تجهیزات تشخیصی پیشرفته‌ تر (مانند OCT قابل حمل و پری‌ مترهای کامپیوتری) برای بهبود کیفیت تشخیص زودهنگام.
• تقویت آموزش مداوم (Continuing Education): الزام اپتومتریست‌ ها به گذراندن دوره‌ های آموزشی تخصصی در زمینه تشخیص بیماری‌ های شبکیه، گلوکوم و مدیریت کم‌ بینایی، با توجه به تغییرات سریع در دانش پزشکی.
• بازنگری در پوشش بیمه‌ ای: گنجاندن معاینات جامع چشمی و غربالگری‌ های پیشگیرانه (مانند غربالگری رتینوپاتی دیابتی) در بسته‌ های خدمات اصلی بیمه‌ های پایه برای همه اقشار جامعه، به ویژه دیابتی‌ ها و سالمندان.
• تسهیل دسترسی در مناطق محروم: ارائه مشوق‌ های مالی و قانونی برای اعزام اپتومتریست‌ ها به مناطق محروم و توسعه طرح‌ های سیار غربالگری با استفاده از تجهیزات قابل حمل.
• توسعه اختیارات قانونی در چارچوب همکاری: بازنگری در قوانین و مقررات حرفه‌ ای به منظور تقویت نقش اپتومتریست‌ ها در مدیریت اولیه بیماری‌ های چشمی (مانند تجویز داروهای موضعی خاص برای عفونت‌ های سطحی یا التهابات اولیه) با حفظ ضوابط ارجاع به موقع به چشم‌ پزشکان برای مداخلات تخصصی و جراحی.
• با تقویت جایگاه و عملکرد اپتومتریست‌ ها در سیستم بهداشت و درمان ایران، می‌ توان گامی مؤثر در جهت حفظ سرمایه بینایی جامعه و کاهش هزینه‌ های اجتماعی و اقتصادی ناشی از نابینایی برداشت.
•